informatyka:podstawy-dzialania-komputera:multiplekser_i_demultiplekser

Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

informatyka:podstawy-dzialania-komputera:multiplekser_i_demultiplekser [2026/05/19 11:17] – created kawcixinformatyka:podstawy-dzialania-komputera:multiplekser_i_demultiplekser [Unknown date] (current) – external edit (Unknown date) 127.0.0.1
Line 1: Line 1:
 +====== 5 Multiplekser I Demultiplekser ======
 +
 +===== Co to multiplekser =====
 +
 +
 +
 +Multiplekser (w skrócie MUX) – układ kombinacyjny służący do wyboru jednego z kilku dostępnych sygnałów wejściowych i przekazania go na wyjście. 
 +
 +Poniżej przedstawiony jest multiplekser 2x1. Posiada on dwa wejścia a i b i jedno wejście s, nazywane sterującym lub z angielskiego select czyli wybór. Jego działanie jest bardzo proste. Jeśli wejście select ma wartość zero, na wyjście przekazywana jest wartość z wejścia A.  Jeśli wejście select ma wartość jeden, na wyjście jest przekazywana wartość z wejścia B.
 +
 +{{:informatyka:podstawy-dzialania-komputera:2to1mux.jpeg?400|}}
 +
 +Zbudujemy teraz ten multiplekser używając podstawowych bramek logicznych.
 +
 +Na powyższym zdjęciu znajduje się tablica prawdy multipleksera 2x1.
 +
 +[[informatyka:podstawy-dzialania-komputera:zamiania_tabeli_prawdy_na_wyrazenie_boolowskie|2 Zamiana tabeli prawdy na wyrażenie boola]]
 +
 +Szukamy wiersze tabeli, które mają na wyjściu 1 i piszemy wyrażenie boola, tak aby uzyskać tę jedynkę.
 +
 +Wiersz 3 :
 +
 +NOT(s) AND A AND NOT(B)
 +
 +Wiersz 4 :
 +
 +NOT(S) AND A AND B
 +
 +Wiersz 6:
 +
 +s AND NOT(a) AND B
 +
 +Wiersz 8:
 +
 +s and a and b
 +
 +Wychodzi nam:
 +
 +(NOT(s) AND A AND NOT(B)) or (NOT(S) AND A AND B) or (s AND NOT(a) AND B) or (s and a and b)
 +
 +Możemy skrócić te wyrażenie:
 +
 +{{:informatyka:podstawy-dzialania-komputera:zrzut_ekranu_z_2024-04-12_23-49-54.png?400|}}
 +
 +(NOT(s) AND A) OR (S AND B)
 +
 +Zaimplementuję to w aplikacji Logisim [[https://sourceforge.net/projects/circuit/]]
 +
 +{{:informatyka:podstawy-dzialania-komputera:zrzut_ekranu_z_2024-04-13_00-01-16.png?600|}}
 +
 +Pin s ustawiony jest na 0, więc sygnał jest przesyłany z wejścia A - 0.
 +
 +Kiedy przestawiam pin A na wartość jeden, wyjście również otrzymuje 1.
 +
 +{{:informatyka:podstawy-dzialania-komputera:zrzut_ekranu_z_2024-04-13_00-04-44.png?600|}}
 +
 +Zmieńmy teraz wartość pinu s na 1. Na wyjściu powinna pojawić się wartość wejścia B
 +
 +{{:informatyka:podstawy-dzialania-komputera:zrzut_ekranu_z_2024-04-13_00-06-51.png?600|}}
 +
 +Tak też się stało. Wartość wejścia s jest ustawiona na 1 więc wyjście otrzymuje wartość z wejścia B - 0 . 
 +
 +Zmienię wartość wejścia B na 1, pozostawiając wejście s w niezmienionym stanie.
 +
 +{{:informatyka:podstawy-dzialania-komputera:zrzut_ekranu_z_2024-04-13_00-09-08.png?600|}}
 +
 +Jak widać, na wyjściu mamy 1 czyli nasze wejście B.
 +
 +===== Po co nam multipleksery ?  =====
 +
 +Wyobraź sobie sytuację gdzie mamy jeden "kabelek", przez który chcą przejść dwie różne informację naraz. np osiem zer i jedynek z wejścia a, i 8 zer i jedynek z wejścia b. Możemy umówić się, że co sekunde zmienia się wartość s ( wyboru) w multiplekserze.  Dzięki temu co sekundę na wyjściu będziemy mieć naprzemiennie wejście z a i z b. Używając przeciwieństwa Multipleksera - DeMultipleksera ( o nim też będzie mowa) , w którym wejście s też będzie zmieniać się co sekundę możemy odseparować te dwie informację "przesłane jedną linią" na dwa różne wyjścia. 
 +
 +Obrazek prezentujący tę analogię:
 +
 +{{:informatyka:podstawy-dzialania-komputera:zrzut_ekranu_z_2024-04-13_00-23-31.png?600|}}
 +
 +===== 4x1 multiplekser =====
 +
 +Multiplekser który ma 4 linie do wyboru musi mieć dwa wejścia sterujące. Ponieważ mając dwa bity mamy 4 kombinacje
 +
 +0 0
 +
 +0 1 
 +
 +1 0 
 +
 +1 1
 +
 +Możemy zbudować go z trzech multiplekserów 2x1
 +
 +{{:informatyka:podstawy-dzialania-komputera:zrzut_ekranu_z_2024-04-13_08-32-18.png?400|}}
 +
 +Oto film przedstawiający jego działanie:
 +
 +{{ :informatyka:podstawy-dzialania-komputera:nagranie_ekranu_z_2024-04-13_08-23-55.webm?|}}
 +
 +Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie zbudowania go z samych bramek logicznych zamiast z trzech multiplekserów 2x1:
 +
 +{{:informatyka:podstawy-dzialania-komputera:4to1mux.png?400|}}
 +
 +
 +===== Demultiplekser =====
 +
 +Jest to układ wykonujący funkcje odwrotne do multipleksera.
 +
 +
 +
 +{{:informatyka:podstawy-dzialania-komputera:truth-table-and-symbol-of-12-demultiplexer.png?400|}} 
 +
 +Demultiplekser 1x2 ma jedno wejście, które w zależności od wejścia s, zostaje przekazane do jednego z dwóch wyjść.
 +
 +{{:informatyka:podstawy-dzialania-komputera:1x2demux.png?400|}}
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +{{ :informatyka:podstawy-dzialania-komputera:nagranie_ekranu_z_2024-04-14_20-29-03.webm |}}
 +
 +===== Demultiplekser 1x4 =====
 +
 +Możemy go zbudować z trzech demultiplekserów 1x2
 +
 +{{:informatyka:podstawy-dzialania-komputera:zrzut_ekranu_z_2024-04-14_21-51-37.png?400|}}
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +{{ :informatyka:podstawy-dzialania-komputera:nagranie_ekranu_z_2024-04-14_21-55-50.webm |}}
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +
 +